کولپوسکوپی یکی از روش های تشخیصی مهم برای شناسایی آسیب های غیر طبیعی در گردن رحم است.
اما این روش تشخیصی هم مانند سایر روش های دیگر عوارض خاص خود را دارد که ممکن است افراد هنگام انجام آن یا بعد از آن دچار خونریزی خفیف شده یا پس از آن درگیر درد و ناراحتی میشوند.
اگر چه کولپوسکوپی یک روش ایمن محسوب میشود اما بروز عوارض نه چندان جدی بعد از آن کاملاً شایع است و ممکن است افراد با توجه به شرایط جسمانی متفاوتی که دارند با عوارض احتمالی مواجه شوند.
کولپوسکوپی چیست و چرا انجام میشود؟
کولپوسکوپی یکی از روش های تشخیصی برای ارزیابی سلامت دهانه رحم و بافت داخلی واژن است، به واسطه انجام کولپوسکوپی پزشکان می توانند بافت های غیرطبیعی و هرگونه تغییرات غیر عادی در این قسمت را شناسایی کرده و برای درمان به موقع اقدامات لازم انجام میشود.
به طور کلی کولپوسکوپی زمانی برای بیماران انجام میشود که پزشک با نتایج غیر طبیعی تست پاپ اسمیر مواجه شده باشد.
وجود سلول های غیر طبیعی در گردن رحم باعث میشود تا پزشک برای اطمینان از سلامت این بخش یا وجود سلول های غیر عادی کولپوسکوپی را انجام دهد.
یکی دیگر از اهداف انجام کولپوسکوپی وجود عفونت های ویروسی مانند hpv است، به طور کلی اگر افراد سابقه بیماری های دهانه رحم را داشته باشند یا خونریزی غیر عادی، درد و ترشحات غیرطبیعی اتفاق بیفتد می توان با انجام کولپوسکوپی اطلاعات لازم را در مورد آسیب های احتمالی جمع آوری نمود.
عوارض شایع کولپوسکوپی
برخی از بانوان بعد از انجام کولپوسکوپی عوارضی را تجربه می کنند که از نظر پزشکان خطرناک نیست و به طور موقتی اتفاق می افتد.
درد و ناراحتی خفیف لگنی
طبق گفته های دکتر الهام شیرعلی شایع ترین عارضه ای که ممکن است بعد از کولپوسکوپی تجربه کنید حس درد یا ناراحتی است که معمولاً بسیار خفیف بوده و فقط برای چند ساعت ادامه پیدا می کند.
خونریزی جزئی یا لکهبینی
خونریزی جزئی یا لکه بینی ساعاتی بعد از عمل کولپوسکوپی کاملاً رایج است، معمولا میزان خونریزی آنقدر خفیف است که باعث نگرانی پزشک نمیشود و در نهایت ظرف سه روز کاهش پیدا کرده و به طور کامل برطرف خواهد شد.
ترشحات موقتی پس از انجام کولپوسکوپی
با انجام عمل کولپوسکوپی ممکن است تغییراتی موقت را در رنگ و بوی ترشحات واژن تجربه کنید، معمولاً پزشکان ترشحات غیر طبیعی بعد از کولپوسکوپی را نگران کننده نمی دانند و احتمالاً این تغییر ظرف چند روز یا نهایتاً یک هفته برطرف میشود.
عوارض کولپوسکوپی همراه با بیوپسی
گاهی اوقات ضمن انجام فرایند کولپوسکوپی پزشکان با موارد مشکوک و بافت های غیرطبیعی مواجه میشوند که برای ارزیابی دقیق تر نیاز به نمونه برداری از بافت مورد نظر دارند.
ممکن است عوارض جدی تری را پس از بیوپسی هنگام کولپوسکوپی تجربه کنند که مهمترین آنها را در ادامه بررسی خواهیم کرد:
خونریزی بیشتر و طولانیتر
اگر حین انجام کولپوسکوپی پزشک نمونه برداری یا بیوپسی انجام دهد احتمالاً بانوان مقدار بیشتر و برای مدت طولانی تری دچار خونریزی میشوند.
گاهی اوقات نیاز است که مداخلات درمانی انجام شود تا خونریزی ناشی از نمونه برداری متوقف گردد.
درد و حساسیت منطقه نمونهبرداری
قطعاً زمانی که خراش یا برشی در بافت های داخلی بدن ایجاد میشود بانوان دچار درد یا حساسیت زیاد در محدوده مورد نظر میشوند این مسئله با وجود نمونه برداری حین کولپوسکوپی بسیار شایع است که ممکن است بانوان تا چندین روز این درد و حساسیت را متحمل شوند.
نیاز به مراقبت های ویژه بعد از بیوپسی
اگر همزمان با انجام کولپوسکوپی پزشک نمونه برداری را هم انجام دهد قطعاً شرایط بانوان کمی حساس تر است و تا چندین روز بعد از بیوپسی نیاز به مراقبت ویژه دارند.
این مسئله باعث میشود تا بانوان چند روزی دچار محدودیت شوند، اما اگر به خوبی از سلامت خود مراقبت کنند بدون مشکل به روال عادی باز خواهند گشت.
عوارض نادر ولی جدی کولپوسکوپی
یکی از موضوعات نگران کننده در مورد فرایند کولپوسکوپی عوارض نادر است که ممکن است برای برخی از افراد اتفاق بیفتد.
عفونت یا التهاب واژن
از مهمترین عوارض نه چندان رایج کولپوسکوپی باید به خطر بروز عفونت یا التهاب واژن اشاره کرد، اگر فرایند کولپوسکوپی همراه با نمونه برداری انجام شود احتمال بروز عفونت در بافت مورد نظر وجود دارد که معمولاً با تغییرات غیر عادی مثل درد شدید، ترشحات رنگی و یا افزایش دمای بدن همراه است.
خونریزی شدید
به ندرت اتفاق می افتد که با انجام کولپوسکوپی بانوان دچار خونریزی های بسیار شدید شوند، معمولاً چنین شرایطی در موارد نادر اتفاق می افتد و اگر حین بیوپسی آسیبی به عروق خونی وارد شود ممکن است خونریزی های شدید را برای چند روز تجربه کنند.
واکنش به مواد شیمیایی یا بیحسی
واکنش های آلرژیک به مواد بیحسی یا مواد شیمیایی که حین کولپوسکوپی استفاده میشود چندان رایج نیست، اما برخی از افراد ممکن است نسبت به این مواد واکنش خفیف نشان داده یا در موارد شدیدتر دچار آنافیلاکسی شوند.
علائم هشداردهنده پس از کولپوسکوپی
برخی از علائمی غیر عادی که بعد از کولپوسکوپی اتفاق می افتد به عنوان نشانه های هشدار دهنده تلقی شده و باید به محض پدیدار شدن هر کدام از این موارد فوراً به پزشک اطلاع دهید.
از علائم غیر طبیعی و مهم بعد از عمل کولپوسکوپی باید به خونریزی های شدید و دفع لخته های بزرگ اشاره کرد.
همچنین اگر افزایش دمای بدن اتفاق می افتد و تعریق و تب و لرز همراه با یکدیگر رخ می دهد نشانه ای از عفونت است که باید بررسی شود.
از نظر پزشکان درد شدید و غیرقابل تحمل، ترشحات غیر عادی و هرگونه مشکل در دفع ادرار یا مدفوع از نشانه های هشدار دهنده بعد از کولپوسکوپی تلقی می گردد.
اگر بعد از این عمل دچار واکنش های آلرژیک میشوید یا حس ضعف و سرگیجه بسیار شدید دارید باید فوراً مسئله را به پزشک اطلاع دهید.
پس از کولپوسکوپی چه زمان به پزشک مراجعه کنیم ؟
یکی از نگرانی های بانوان بعد از انجام کولپوسکوپی و عوارض احتمالی آن این است که با وجود چه علائمی و در چه شرایطی موظف به مراجعه به پزشک هستند و باید چه تغییرات غیر عادی را به پزشک اطلاع دهند.
به طور کلی کولپوسکوپی روشی ایمن است که عوارض خطرناکی از خود به جای نمی گذارد، اما شرایط زمان جدی تر میشود که همراه با کولپوسکوپی نمونه برداری از بافت های مشکوک انجام شود.
به طور کلی اگر میزان خونریزی بعد از کولپوسکوپی آنقدر شدید است که دفع به صورت لخته اتفاق می افتد و برای مدت طولانی ادامه دارد حتما باید به پزشک مراجعه کنید.
افزایش دمای بدن و بروز تب و لرز بعد از کولپوسکوپی به هیچ عنوان طبیعی نیست، اگر دمای بدن را اندازه گیری می کنید و تب بالای ۳۸ درجه اتفاق افتاده است و علائم دیگر مثل لرز و تعریق و ضعف شدید با آن همراه است باید فوراً به پزشک مراجعه کرد.
استفاده از مسکن های ضعیف بعد از کولپوسکوپی به کنترل دردهای احتمالی و خفیف کمک می کند، اما اگر میزان درد بیمار آنقدر شدید شود که به داروهای مسکن بیشتر احتیاج داشته باشند و در امورات روزانه فرد اختلال ایجاد کند باید به پزشک اطلاع داد.
فراموش نکنید که هرگونه تغییر غیرمعمول در بدن یا نامساعد بودن حالت عمومی فرد یک شرایط اضطراری تلقی شده که بعد از کولپوسکوپی به هیچ عنوان طبیعی نیست.
اگر احساس می کنید که بعد از کولپوسکوپی شرایط عادی ندارید و حس ضعف و سرگیجه یا حتی غش را تجربه کرده اید باید این موضوع نگران کننده را فوراً به پزشک اطلاع دهید.
بهتر است که همه بانوان پیش از انجام کولپوسکوپی نسبت به موارد خطرآفرین و هشدار دهنده اطلاعات داشته باشند تا مبادا علائم غیرطبیعی را نادیده بگیرند.
در صورتی که شرایط موجود را قابل تحمل نمی دانید و احساس خطر می کنید باید هر مورد را به پزشک اطلاع داده تا در صورت نیاز مداخلات درمانی صورت پذیرد.